Jak żaden inny produkt spożywczy przed nią, kawa zrewolucjonizowała nawyki żywieniowe i smaki . Kawa na stałe zagościła w rytmie i rytuałach codziennego życia.

Obecnie kawa jest drugim najważniejszym towarem handlowym na świecie. Roczna światowa produkcja wynosi około 90–100 milionów worków po 60 kg, a zatrudnienie znajduje ponad 25 milionów ludzi na całym świecie.

Kawa pozyskiwana jest z nasion różnych odmian gatunku Caffea , należącego do rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Najważniejszą odmianą kawy jest Coffea arabica , która rośnie wyłącznie na dużych wysokościach. Nazywana „kawą górską”, wyróżnia się szczególnymi właściwościami: bogactwem aromatów, niską kwasowością i niską zawartością kofeiny (0,8–1,3%). Inną ważną odmianą kawy jest Coffea canaphora , zwana również „kawą robusta”. Jak sama nazwa wskazuje, jest ona trwalsza niż powszechnie występująca C. arabica , zarówno pod względem odporności, jak i smaku.

Kofeina wydaje się być prawdziwym winowajcą światowej popularności kawy. To ona odpowiada za jej działanie fizjologiczne. Zawartość kofeiny może się znacznie różnić w zależności od odmiany, pochodzenia i warunków uprawy rośliny i wahać się od 0,2 do 2%. Kofeina to alkaloid, który przyjmowany w małych dawkach stymuluje pracę mięśni i serca, podnosi ciśnienie krwi i ciepłotę ciała oraz poprawia pracę nerek.

Pierwsza kawiarnia powstała w 1647 roku w Wenecji i od tamtej pory jej działalność rozwijała się w największych miastach handlowych i portowych Europy: pierwszą kawiarnię otwarto w Londynie w 1652 roku, w Marsylii w 1659 roku, a w Paryżu w 1666 roku. Do połowy XVIII wieku w każdym dużym mieście znajdowała się co najmniej jedna kawiarnia, która stała się miejscem spotkań rodzącej się burżuazji.